Terwijl uitdroging en verzwakking van de discus de hoofdoorzaak is van rugklachten, kunnen sterke rugspieren wat weerstand bieden tegen de gevolgen van deze degeneratie.Voorkómen is beter dan genezen: mensen met een goede conditie en sterke rugspieren hebben vaak minder last van hun rug, hoewel ook bij hen sprake is van veranderingen in de tussenwervelschijven. Zonder rugspieren vormen de kale wervels, tussenwervel-schijven, gewrichtjes met bandjes en kapsels maar een zwak bouwwerk: een "kaal rug-skelet zonder spieren" zakt onder belasting van het normale lichaamsgewicht binnen een uur helemaal als een pudding in elkaar, zonder dat er ook maar enige andere kracht voor nodig is. Gezonde stevige rugspieren zijn dus ook van belang. Alles dat maar aanleiding kan geven tot verzwakking van de rug-spieren moet men proberen te vermijden: dus geen lange rustkuren, spierverslappende medicamenten, of overmatig alcohol- en nicotine-gebruik. Door vermindering van de pijn met pijnstillers, lendengordel, of lokale injecties kan de cirkel van de 'angst voor de rug' wat worden doorbroken, waardoor men ook makkelijker durft te trainen. Computer-metingen tonen dat de meeste mensen in de westerse wereld rugspierzwakte hebben, die in combinatie met afwijkingen aan de tussenwervelschijf, gemakkelijk kan leiden tot overbelasting met steeds weer terugkerende rugpijnen. Het is een cirkel: de zwakke rug-spieren leiden tot kwetsbaarheid, dit geeft pijnsyndromen, die leiden weer tot angst om de rug te belasten, met als gevolg verdere verzwakking van de rugspieren, ga zo maar door ....



Bij normale oefentherapie zonder isolatie van de rugspieren kan er maar met beperkte kracht worden getraind, waarbij de belasting voornamelijk wordt gedragen door de omringende heup- en bekkenspieren. Opvoeren van dat soort trainings-belasting geeft dan vaak toename van de rugpijn: men traint inefficiënt en op een onveilige manier: niet de rugspieren, maar juist andere structuren worden overbelast. Buikspieroefeningen zijn voor de rug vrij zinloos. Na een klassieke oefenperiode blijft de patiënt dan ook zijn rug sparen: hij heeft vaak voor jaren het vertrouwen in zijn eigen rug verloren. Door een geïsoleerde rugspier-training kan de rug op een absoluut veilige manier met grote weerstand worden geoefend, want alleen de geïsoleerde rugstrekkers zijn dan actief: de belastingen worden nauwelijks overgedragen op andere verzwakte delen van de rug. Dat zal dan wel moeten worden aangemoedigd. Voorlopig is het door ontbreken van goede oefenmachines moeilijk om bij de normale fysiotherapeut echt geïsoleerde rugtraining te krijgen, maar algemene conditietraining en veel belasting van de rug hebben ook al een positief effect. Als de beenklachten overheersen is het effect van rugspiertraining op de uitstralende pijnen twijfelachtig. Een werkcorset of kunsstof corset kan dan meer verlichting brengen. Door de volgende eenvoudige oefening bestaat er een kans dat men naast de dijbeenspieren ook een deel van de rugspieren sterker maakt. Het kost maar vijf minuten per week. Met deze training kan meestal ook al worden gestart vanaf 6 weken na een rugoperatie. Er is geen fysiotherapeut nodig, de partner moet echter wel meehelpen, want iemand moet de onderbenen tegenhouden ...



Ga op de buik op een tafel liggen, met de broekrand op de rand van de tafel. Iemand anders drukt de onderbenen op de tafel. In deze buikligging hangt de romp met het hoofd langs de tafel naar beneden. De armen en handen op de borst houden. Nu in een zeer rustig tempo met de romp zo ver mogelijk omhoog komen ... Dan in hetzelfde rustige tempo de romp laten zakken. Hierbij worden de dijbeenspieren én rugspieren aangespannen. Deze training maar één keer per week tot maximale uitputting. Als men vaker dan 10 keer op en neer kan komen, zonder uitgeput te zijn, dan moet de rug worden verzwaard met bijvoorbeeld een rugzak met steeds meer gewicht.

Goede training is belangrijk voor iedere willekeurige spier in het lichaam ... voor de lage rugpsieren is dat essentieel. Langdurige rust en zichzelf ontzien werkt zeker niet genezend. Sportieve activiteiten, lichamelijke inspanning en duurbelasting kunnen de gezondheid niet schaden en moeten juist worden aangemoedigd en zijn vaak de sleutel tot succes. Werk-onderbreking is meestal onnodig. Het blijvend effect van gewone fysiotherapie, chiropraxie of manuele therapie is meestal gering. Het is nog steeds onduidelijk of klachten-vermindering daarbij tijdelijk ontstaat door die 'gewone' behandelingen, of dat het natuurlijk beloop tot spontaan herstel leidt.Vaak hebben patiënten met chronische rugklachten dat allemaal al een keer geprobeerd, maar blijft het probleem toch bestaan. Vermindering van de pijnprikkels is soms mogelijk na speciale injectie-behandeling van de gevoelszenuwen door een anesthesist-pijnbestrijder. De 'gewone' behandelingen, zoals fysiotherapie, chiropraxie, orthomanuele therapie, corset, injecties en pijnstillers, noemen we 'conservatief'. Voor die behandelingen is een exacte diagnose onbelangrijk.